Ana Sayfa > 5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri Kitab─▒ > 5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri Kitab─▒ Sayfa 78-79-80-81-82-83-84-85-86-87 MEB Yay─▒nlar─▒

Fen Bilimleri Ogretmeni
Y├╝zba┼č─▒
Konular750
Cevaplar0

Ortaokul ve ─░mam Hatip Ortaokulu 5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri S├╝rt├╝nme Kuvveti Metni Etkinlik Cevaplar─▒ Sayfa 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri Kitab─▒ S├╝rt├╝nme Kuvveti Metni Etkinlik Cevaplar─▒


“5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri Kitab─▒ Sayfa 78-79-80-81-82-83-84-85-86-87 MEB Yay─▒nlar─▒”


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri Kitab─▒ Sayfa 78-79-80-81-82-83-84-85-86-87


1. Asfalt yolda m─▒, kumlu yolda m─▒ y├╝r├╝mek daha kolayd─▒r? Ni├žin?


K─▒sa Cevap :

Asfalt yolda y├╝r├╝mek daha kolayd─▒r ├ž├╝nk├╝ y├╝zey sert ve stabil oldu─ču i├žin daha az enerji gerektirir ve ad─▒mlar─▒n daha verimli olmas─▒n─▒ sa─člar. Kumlu yol ise yumu┼čak ve dengesizdir, bu da daha fazla enerji harcamas─▒na ve yorgunlu─ča neden olur.

Uzun Cevap :

Asfalt yolda y├╝r├╝mek, kumlu yolda y├╝r├╝mekten genellikle daha kolayd─▒r. Bunun ba┼čl─▒ca nedenleri ┼čunlard─▒r:

1. Y├╝zey Sertli─či ve Stabilite

  • Asfalt Yol:
    • Sert ve D├╝z Y├╝zey: Asfalt yollar, sert ve p├╝r├╝zs├╝zd├╝r. Bu, y├╝r├╝yen ki┼činin aya─č─▒n─▒n yere sa─člam ve dengeli bir ┼čekilde basmas─▒n─▒ sa─člar.
    • Stabilite: Asfalt y├╝zey, aya─č─▒n alt─▒ndaki deste─či sabit tutar, bu da enerji kayb─▒n─▒ en aza indirir ve y├╝r├╝menin daha az yorucu olmas─▒n─▒ sa─člar.
  • Kumlu Yol:
    • Yumu┼čak ve Kaygan Y├╝zey: Kumlu yollar, yumu┼čak ve dengesizdir. Ayak her bast─▒─č─▒nda kumun i├žine g├Âm├╝l├╝r ve kayabilir.
    • Denge Kayb─▒: Kumda y├╝r├╝rken ayak s├╝rekli olarak stabil bir zemin arar ve bu da enerji kayb─▒na neden olur. Y├╝r├╝y├╝┼č daha fazla kas g├╝c├╝ gerektirir ve dengeyi sa─člamak i├žin daha fazla ├žaba harcan─▒r.

2. Enerji T├╝ketimi ve Verimlilik

  • Asfalt Yol:
    • Daha Az Enerji Harcama: Sert ve stabil y├╝zeyler, ad─▒m ba┼č─▒na daha az enerji harcaman─▒za neden olur. Bu, y├╝r├╝menin daha verimli ve daha az yorucu olmas─▒n─▒ sa─člar.
    • Daha H─▒zl─▒ Y├╝r├╝y├╝┼č: Asfalt ├╝zerinde y├╝r├╝rken enerji verimlili─či daha y├╝ksek oldu─ču i├žin daha h─▒zl─▒ hareket edilebilir.
  • Kumlu Yol:
    • Daha Fazla Enerji Harcama: Kumlu y├╝zeyler daha fazla enerji gerektirir ├ž├╝nk├╝ ayak her ad─▒mda kumun i├žine g├Âm├╝l├╝r ve bu da ek ├žaba gerektirir.
    • Daha Yava┼č Y├╝r├╝y├╝┼č: Kumda y├╝r├╝rken ad─▒mlar daha k─▒sa ve daha yava┼č olur ├ž├╝nk├╝ dengeyi korumak ve kaymay─▒ ├Ânlemek i├žin daha fazla dikkat gerekir.

3. Fiziksel Y├╝k ve Yorgunluk

  • Asfalt Yol:
    • Daha Az Kas Y├╝k├╝: Sabit ve sert y├╝zeyler, kaslar─▒n daha az ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Bu, yorgunlu─čun daha ge├ž hissedilmesine neden olur.
  • Kumlu Yol:
    • Daha Fazla Kas Y├╝k├╝: Kumda y├╝r├╝mek, daha fazla kas grubu kullanmay─▒ gerektirir. ├ľzellikle ayak bile─či, bald─▒r ve uyluk kaslar─▒ daha fazla ├žal─▒┼č─▒r, bu da daha h─▒zl─▒ yorulmaya neden olur.

Bu nedenlerden dolay─▒, asfalt yolda y├╝r├╝mek genellikle daha kolay ve daha az yorucudur. Kumlu yolda y├╝r├╝mek ise daha fazla enerji harcamas─▒na ve daha h─▒zl─▒ yorulmaya yol a├žar.


2. Fatih Sultan Mehmet, ─░stanbulÔÇÖun fethi s─▒ras─▒nda gemileri k├╝t├╝kler ├╝zerinde y├╝r├╝tm├╝┼čt├╝r. Bunu yaparken k├╝t├╝klerin ├╝st├╝ne ya─č d├Âkt├╝rm├╝┼čt├╝r. Bu uygulamalar─▒n yap─▒lma amac─▒ nedir? Yorumlay─▒n─▒z.


K─▒sa Cevap :

Fatih Sultan Mehmet, gemileri k├╝t├╝kler ├╝zerinde y├╝r├╝t├╝rken ya─č d├Âkt├╝rerek s├╝rt├╝nmeyi azaltm─▒┼č ve gemilerin kolayca kaymas─▒n─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.

Uzun Cevap :

Fatih Sultan Mehmet, ─░stanbulÔÇÖun fethi s─▒ras─▒nda gemileri karadan y├╝r├╝tmek i├žin k├╝t├╝klerin ├╝st├╝ne ya─č d├Âkt├╝rm├╝┼čt├╝r.

Bu uygulaman─▒n amac─▒, s├╝rt├╝nmeyi azaltarak gemilerin k├╝t├╝kler ├╝zerinde daha kolay ve h─▒zl─▒ bir ┼čekilde kaymas─▒n─▒ sa─člamakt─▒r. Bu sayede gemiler, d├╝┼čman taraf─▒ndan fark edilmeden ve zorluk ├žekmeden karadan denize indirilmi┼čtir.


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 79 Cevaplar─▒


Soru : Peki, hareketli bir cismi yava┼člatan veya durduran etki nedir?


K─▒sa Cevap :

Hareketli bir cismi yava┼člatan veya durduran etki, net kuvvettir. Net kuvvet, cisim ├╝zerine etki eden kuvvetlerin toplam─▒d─▒r. E─čer bu kuvvetler harekete ters y├Ânde ise, cismi yava┼člat─▒r veya durdurur.

Uzun Cevap :

Hareketli bir cismi yava┼člatan veya durduran etki, s├╝rt├╝nme kuvveti ve diren├ž kuvvetleridir. S├╝rt├╝nme, cismin y├╝zeyi ile temas etti─či y├╝zey aras─▒ndaki kar┼č─▒t kuvvettir. Hava veya su direnci gibi ortam─▒n etkisi de hareketi yava┼člatabilir.


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 80 Cevaplar─▒


ETKİNLİK ZAMANI 1: Farklı Yüzeylerde Sürtünme Kuvveti 


Ara├ž ve Gere├žler
– Cam levha
– Z─▒mpara k├ó─č─▒d─▒
– Dinamometre
– Tahta takoz
– Ask─▒l─▒ a─č─▒rl─▒k tak─▒m─▒
Ama├ž
Farkl─▒ y├╝zeylerde s├╝rt├╝nme kuvvetinin harekete etkisini g├Âzlemlemek
Haz─▒rlay─▒n─▒z
ÔÇó S─▒n─▒fta ├╝├žer ki┼čilik gruplar olu┼čturunuz.
ÔÇó ├ťzerine a─č─▒rl─▒k yerle┼čtirilmi┼č tahta takozu, cam levha ├╝zerinde dinamometre ile ├žekiniz.
ÔÇó Takoz hareket ederken dinamometrenin g├Âsterdi─či de─čeri a┼ča─č─▒daki tablonun ilgili alan─▒na yaz─▒n─▒z.
ÔÇó ├ťzerine a─č─▒rl─▒k yerle┼čtirilmi┼č tahta takozu, z─▒mpara k├ó─č─▒d─▒ ├╝zerinde dinamometre ile ├žekiniz.
ÔÇó Takoz hareket ederken dinamometrenin g├Âsterdi─či de─čeri a┼ča─č─▒daki tablonun ilgili alan─▒na yaz─▒n─▒z.


1. Hangi durumda dinamometrede okunan de─čer daha b├╝y├╝kt├╝r? Yaz─▒n─▒z.┬á


Cevap :

Z─▒mpara k├ó─č─▒d─▒ ├╝zerinde dinamometrede okunan de─čer daha b├╝y├╝kt├╝r.


2. Hangi durumda tahta takozu etkileyen sürtünme kuvveti daha büyüktür? Nedenini yazınız. 


Cevap :

Z─▒mpara k├ó─č─▒d─▒ ├╝zerinde tahta takozu etkileyen s├╝rt├╝nme kuvveti daha b├╝y├╝kt├╝r ├ž├╝nk├╝ z─▒mpara k├ó─č─▒d─▒ daha p├╝r├╝zl├╝ bir y├╝zeye sahiptir.


3. S├╝rt├╝nme kuvveti, s├╝rt├╝nen y├╝zeylerin p├╝r├╝zl├╝l├╝─č├╝ ile nas─▒l de─či┼čmektedir? S├Âyleyiniz.┬á


Cevap :

S├╝rt├╝nen y├╝zeylerin p├╝r├╝zl├╝l├╝─č├╝ artt─▒k├ža s├╝rt├╝nme kuvveti de artar.


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 81 Cevaplar─▒


1. S├╝rt├╝nme kuvvetinin az ve ├žok oldu─ču zeminlere farkl─▒ ├Ârnekler yaz─▒n─▒z.┬á


K─▒sa Cevap :

Madde Madde s├╝rt├╝nme kuvvetinin az ve ├žok oldu─ču zeminlere ├Ârnekler:

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin Az Oldu─ču Zeminler:

  1. Buz
  2. Islak fayans
  3. Ya─čl─▒ metal

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin ├çok Oldu─ču Zeminler:

  1. Asfalt
  2. Kum
  3. Hal─▒

Uzun Cevap :

Maddeler Halinde s├╝rt├╝nme kuvvetinin az ve ├žok oldu─ču zeminlere ├Ârnekler:

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin Az Oldu─ču Zeminler:

  1. Buz: Buz y├╝zeyi, d├╝┼č├╝k s├╝rt├╝nme katsay─▒s─▒na sahiptir ve ├╝zerinde y├╝r├╝mek veya kaymak kolayd─▒r.
  2. Islak Fayans: Islak fayans y├╝zeyler, s├╝rt├╝nmenin ├žok d├╝┼č├╝k oldu─ču zeminlerdendir.
  3. Ya─čl─▒ Metal Y├╝zey: Ya─čl─▒ veya kayganla┼čt─▒r─▒c─▒ s├╝r├╝lm├╝┼č metal y├╝zeyler de d├╝┼č├╝k s├╝rt├╝nme sa─člar.

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin ├çok Oldu─ču Zeminler:

  1. Asfalt: P├╝r├╝zl├╝ y├╝zeyi sayesinde y├╝ksek s├╝rt├╝nme sa─člar ve ara├žlar─▒n yol tutu┼čunu art─▒r─▒r.
  2. Kum: ├ľzellikle ─▒slak kum, y├╝ksek s├╝rt├╝nme kuvvetine sahiptir.
  3. Hal─▒: Hal─▒ y├╝zeyler, y├╝ksek s├╝rt├╝nme katsay─▒s─▒ ile nesnelerin kaymas─▒n─▒ zorla┼čt─▒r─▒r.

2. G├╝nl├╝k hayatta s├╝rt├╝nme kuvvetinin etkilerine farkl─▒ ├Ârnekler yaz─▒n─▒z.┬á


K─▒sa Cevap :

Maddeler Halinde g├╝nl├╝k hayatta s├╝rt├╝nme kuvvetinin etkilerine farkl─▒ ├Ârnekler:

  • Y├╝r├╝mek: Ayakkab─▒n─▒n zemine tutunmas─▒.
  • Ara├ž Frenlemesi: Durmay─▒ sa─člar.
  • Kalemle Yazmak: Ka─č─▒t ├╝zerinde yazma.
  • Kap─▒ A├žmak/Kapatmak: Mente┼če s├╝rt├╝nmesi.
  • T─▒rmanma: Kaya y├╝zeyine tutunma.

Uzun Cevap :

Madde Madde g├╝nl├╝k hayatta s├╝rt├╝nme kuvvetinin etkilerine farkl─▒ ├Ârnekler:

  1. Y├╝r├╝mek: Ayakkab─▒lar─▒m─▒z─▒n zemine tutunmas─▒n─▒ sa─člayarak kaymadan y├╝r├╝memizi sa─člar.
  2. Ara├ž Frenlemesi: Ara├žlar─▒n fren yaparken durmas─▒n─▒ sa─člar.
  3. Kalemle Yazmak: Kalemin ka─č─▒t ├╝zerinde yazmas─▒n─▒ sa─člar.
  4. Kap─▒ A├žmak/Kapatmak: Mente┼če ve kap─▒ aras─▒ndaki s├╝rt├╝nme kap─▒n─▒n istenilen pozisyonda kalmas─▒n─▒ sa─člar.
  5. T─▒rmanma: Kaya t─▒rman─▒┼č─▒nda ayak ve el ile y├╝zey aras─▒ndaki s├╝rt├╝nme, t─▒rman─▒c─▒n─▒n kaymas─▒n─▒ engeller.

5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 83 Cevaplar─▒


Soru : G├╝nl├╝k hayatta s├╝rt├╝nme kuvvetinin art─▒r─▒ld─▒─č─▒ ve azalt─▒ld─▒─č─▒ durumlara ├Ârnekler veriniz. ├ľrneklerinizi a┼ča─č─▒ya yaz─▒n─▒z.


K─▒sa Cevap :

Madde Madde G├╝nl├╝k hayatta s├╝rt├╝nme kuvvetinin art─▒r─▒ld─▒─č─▒ ve azalt─▒ld─▒─č─▒ durumlara ├Ârnekler ;

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin Art─▒r─▒ld─▒─č─▒ Durumlar:

  1. Di┼čli Lastikler
  2. Hal─▒ Kullan─▒m─▒
  3. Ya─članmam─▒┼č Mente┼čeler

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin Azalt─▒ld─▒─č─▒ Durumlar:

  1. Ya─člama
  2. Buz ├ťzerinde Kayma
  3. Teflon Kaplama

Uzun Cevap :

Maddeler Halinde G├╝nl├╝k hayatta s├╝rt├╝nme kuvvetinin art─▒r─▒ld─▒─č─▒ ve azalt─▒ld─▒─č─▒ durumlara ├Ârnekler ;

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin Art─▒r─▒ld─▒─č─▒ Durumlar:

  1. Kaygan Y├╝zeylerin P├╝r├╝zlendirilmesi: Ara├ž lastiklerinin di┼čli olmas─▒, kaymay─▒ ├Ânler.
  2. Hal─▒ Kullan─▒m─▒: Zemine hal─▒ serilerek s├╝rt├╝nme art─▒r─▒l─▒r.
  3. Kap─▒ Mente┼čeleri Ya─članmazsa: Kap─▒ mente┼čelerinin ya─članmamas─▒, s├╝rt├╝nmeyi art─▒r─▒r.

S├╝rt├╝nme Kuvvetinin Azalt─▒ld─▒─č─▒ Durumlar:

  1. Ya─člama: Makine par├žalar─▒n─▒n ya─članmas─▒, s├╝rt├╝nmeyi azalt─▒r.
  2. Buz ├ťzerinde Kayma: Ara├žlar─▒n buz ├╝zerinde daha kolay kaymas─▒n─▒ sa─člamak i├žin buz pistleri olu┼čturulmas─▒.
  3. Teflon Kaplama: Teflon kapl─▒ tavalar, s├╝rt├╝nmeyi azaltarak yap─▒┼čmay─▒ ├Ânler.

5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 85 Cevaplar─▒


Soru : S├╝rt├╝nme kuvvetini art─▒ran ve azaltan sistemlerden faydalanarak s├╝rt├╝nmeyi art─▒rmaya veya azaltmaya y├Ânelik yeni fikirler bulunuz. Fikirlerinizi a┼ča─č─▒ya yaz─▒n─▒z.


K─▒sa Cevap :

Maddeler Halinde S├╝rt├╝nmeyi art─▒rmak veya azaltmak i├žin ├že┼čitli y├Ântemler ve teknolojiler kullanarak yenilik├ži fikirler geli┼čtirebiliriz:

S├╝rt├╝nmeyi Art─▒rmaya Y├Ânelik Fikirler:

  1. Derin Di┼čli Lastikler
  2. P├╝r├╝zl├╝ Y├╝zey Kaplamalar─▒
  3. A┼č─▒nd─▒r─▒c─▒ Kaplamalar

S├╝rt├╝nmeyi Azaltmaya Y├Ânelik Fikirler:

  1. Mikro Ya─člama Sistemleri
  2. Teflon ve Seramik Kaplamalar
  3. Gaz veya S─▒v─▒ Film Kullan─▒m─▒
  4. Manyetik Y├╝zeyler

Uzun Cevap :

Madde Madde S├╝rt├╝nmeyi art─▒rmak veya azaltmak i├žin ├že┼čitli y├Ântemler ve teknolojiler kullanarak yenilik├ži fikirler geli┼čtirebiliriz:

S├╝rt├╝nmeyi Art─▒rmaya Y├Ânelik Fikirler:

  1. P├╝r├╝zl├╝ Y├╝zey Kaplamalar─▒: ├ľzellikle otomobil lastikleri i├žin, lastik di┼člerinin derinli─či art─▒r─▒labilir. Ayr─▒ca, hal─▒ veya asfalt yollar─▒n p├╝r├╝zl├╝l├╝─č├╝ art─▒r─▒labilir.
  2. F─▒r├žal─▒ Sistemler: Y├╝r├╝y├╝┼č yollar─▒nda veya merdivenlerde, f─▒r├ža benzeri yap─▒lar ekleyerek s├╝rt├╝nmeyi art─▒rabilirsiniz. Bu, kaymay─▒ ├Ânler.
  3. A┼č─▒nd─▒r─▒c─▒ Kaplamalar: End├╝striyel zeminlerde, a┼č─▒nd─▒r─▒c─▒ malzemelerle kaplama yaparak s├╝rt├╝nmeyi art─▒rabilirsiniz. ├ľrne─čin, kum veya korundum kaplamalar kullan─▒labilir.

S├╝rt├╝nmeyi Azaltmaya Y├Ânelik Fikirler:

  1. Mikro Ya─člama Sistemleri: Ara├ž ve makinelerde s├╝rekli ya─člama sa─člayan mikro ya─člama sistemleri kullan─▒labilir. Bu sistemler, s├╝rt├╝nmeyi ├Ânemli ├Âl├ž├╝de azalt─▒r.
  2. Teflon ve Di─čer Kaygan Kaplamalar: Y├╝zeylere teflon kaplama uygulanabilir. Ayr─▒ca, yeni nesil kaygan kaplamalar veya seramik kaplamalar kullan─▒labilir.
  3. Manyetik Y├╝zeyler: Manyetik alanlar kullanarak y├╝zeyler aras─▒nda s├╝rt├╝nmeyi azaltan sistemler geli┼čtirilebilir. Bu, ├Âzellikle y├╝ksek h─▒zl─▒ trenlerde veya uzay ara├žlar─▒nda faydal─▒ olabilir.
  4. Gaz veya S─▒v─▒ Film Kullan─▒m─▒: Y├╝zeyler aras─▒nda ince bir gaz veya s─▒v─▒ film olu┼čturacak sistemler kullan─▒labilir. Bu y├Ântem, ├Âzellikle hassas makinelerde s├╝rt├╝nmeyi minimize eder.

─░lgin├ž Bir ├ľneri:

  • Ak─▒ll─▒ Y├╝zey Kaplamalar─▒: S├╝rt├╝nme ihtiyac─▒na g├Âre kendini ayarlayan ak─▒ll─▒ malzemeler geli┼čtirilebilir. ├ľrne─čin, s─▒cakl─▒k veya bas─▒nca duyarl─▒ kaplamalar, s├╝rt├╝nmeyi otomatik olarak art─▒rabilir veya azaltabilir.

Bu fikirler, ├že┼čitli alanlarda s├╝rt├╝nme kuvvetini optimize etmek i├žin kullan─▒labilir.


Soru : A┼ča─č─▒da s├╝rt├╝nme kuvvetinin olumlu ve olumsuz etkilerine ├Ârnekler verilmi┼čtir. Ba┼člar─▒ndaki numaralar─▒ uygun alanlara ├Ârnekteki gibi yaz─▒n─▒z.

1. Ayakkab─▒ tabanlar─▒n─▒n zamanla a┼č─▒nmas─▒
2. Yaz─▒ yaz─▒lmas─▒
3. Su barda─č─▒n─▒n elle tutulmas─▒
4. Frene bas─▒l─▒nca ara├žlar─▒n durmas─▒
5. Makine par├žalar─▒n─▒n a┼č─▒nmas─▒
6. Gemilerin burun k─▒s─▒mlar─▒n─▒n sivri tasarlanmas─▒
7. Kumlu zeminde y├╝r├╝rken zorlan─▒lmas─▒
8. Kap─▒ mente┼čelerinin zamanla g─▒c─▒rdamas─▒
9. Di┼č f─▒r├žas─▒ kullanarak di┼člerin temizlenmesi


Cevap :

Olumlu etki : 2, 3, 4, 6, 9

Olumsuz etki : 1, 5, 7, 8


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 86 Cevaplar─▒


Soru : A┼ča─č─▒daki durumlar s├╝rt├╝nmeyi art─▒r─▒r m─▒, azalt─▒r m─▒? Do─čru se├žene─či ├Ârnekteki gibi i┼čaretleyiniz.


Cevap :

K─▒┼čl─▒k botlar─▒n tabanlar─▒n─▒n girintili ├ž─▒k─▒nt─▒l─▒ olmas─▒ = Art─▒r─▒r┬á

Kaleci eldivenlerinin pürüzlü olması = Artırır 

Ya─čl─▒ g├╝re┼č yapanlar─▒n, g├╝re┼č ├Âncesi ya─članmas─▒ =┬á Azalt─▒r

Gemilerin u├ž k─▒s─▒mlar─▒n─▒n ÔÇťVÔÇŁ ┼čeklinde tasarlanmas─▒ =┬á Azalt─▒r

Bisiklet zincirinin ya─članmas─▒ =┬á Azalt─▒r

U├žaklar─▒n burun k─▒s─▒mlar─▒n─▒n sivri yap─▒lmas─▒ =┬á Azalt─▒r

Valizlerin tekerlekli olması =  Azaltır

Para┼č├╝tlerin geni┼č tasarlanmas─▒ =┬á Azalt─▒r

Karlı yollarda araba tekerleklerine zincir takılması = Artırır 

Merdiven basamaklar─▒na kayd─▒rmaz bant yap─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒ = Art─▒r─▒r┬á


5. S─▒n─▒f Fen Bilimleri MEB Yay─▒nlar─▒ Ders Kitab─▒ Sayfa 87 Cevaplar─▒


FEN, M├ťHEND─░SL─░K VE G─░R─░┼×─░MC─░L─░K UYGULAMALARI┬á


Baz─▒ canl─▒lar, ya┼čad─▒klar─▒ ortamlarda hava ve su direncini azaltan do─čal ├Âzelliklere sahiptir. M├╝hendisler, teknolojik ara├žlar─▒n tasar─▒m─▒nda hayvanlar─▒n bu ├Âzelliklerinden ilham alm─▒┼člard─▒r. ├ľrne─čin b├╝y├╝k gemilerin tasar─▒m─▒ i├žin yunus, h─▒zl─▒ tren tasar─▒m─▒ i├žin yal─▒├žapk─▒n─▒ ku┼ču ├Ârnek al─▒nm─▒┼čt─▒r. B├Âylece canl─▒lar─▒n sahip oldu─ču do─čal ├Âzellikler, teknolojik ara├žlara uyarlanm─▒┼čt─▒r.

Soru : Siz de m├╝hendislerin hava ve su direncini azaltmaya y├Ânelik tasarlad─▒─č─▒ bu ara├žlara benzer bir ara├ž tasarlay─▒n─▒z. Tasar─▒m─▒n─▒z─▒ ├Âncelikle ├žiziniz.

Daha sonra gerekli ara├ž ve gere├žleri temin ederek ├žiziminizi ├╝├ž boyutlu modele d├Ân├╝┼čt├╝rebilirsiniz. Tasar─▒m─▒n─▒z─▒, ├Â─čretmeniniz rehberli─činde ve s─▒n─▒f ortam─▒nda; sayfa 13, 14, 15 ve 16ÔÇÖda verilen bilimsel s├╝re├ž ve m├╝hendislik tasar─▒m basamaklar─▒n─▒ kullanarak haz─▒rlay─▒n─▒z. Haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒z bu tasar─▒m─▒ y─▒l sonunda yap─▒lacak bilim ┼čenli─činde sergilemek i├žin saklay─▒n─▒z. ─░sterseniz tasar─▒m─▒n─▒z─▒ genel a─čda payla┼čabilir veya s─▒n─▒ftaki arkada┼člar─▒n─▒za tan─▒tabilirsiniz.


Cevap :

Hava ve su direncini azaltmaya y├Ânelik ara├ž tasar─▒m─▒, aerodinamik ve hidrodinamik prensiplerin dikkatlice uygulanmas─▒n─▒ gerektirir. ─░┼čte b├Âyle bir arac─▒n tasar─▒m─▒ i├žin izlenecek genel ad─▒mlar ve dikkat edilmesi gereken hususlar:

Ad─▒m 1: ─░htiya├žlar─▒n Belirlenmesi

  • Amac─▒: Ara├ž su alt─▒nda m─▒, hava ortam─▒nda m─▒ kullan─▒lacak? (├ľrne─čin: su alt─▒nda bir denizalt─▒ m─▒, yoksa hava direncini azaltmak i├žin bir otomobil mi?)
  • Kullan─▒m Alan─▒: Ara├ž hangi h─▒zlarda ├žal─▒┼čacak? Hangi t├╝r manevralar─▒ yapmas─▒ gerekecek?

Ad─▒m 2: Temel Tasar─▒m Prensipleri

  • Aerodinamik/Hidrodinamik ┼×ekil: Arac─▒n ┼čekli, ak─▒┼čkan─▒n (hava veya su) ├╝zerinden akarken minimum diren├ž yaratacak ┼čekilde olmal─▒d─▒r. Bu genellikle damla veya mermi ┼čeklinde bir tasar─▒m─▒ ifade eder.
  • Malzeme Se├žimi: Y├╝zey p├╝r├╝zs├╝zl├╝─č├╝ ve malzemenin s├╝rt├╝nme katsay─▒s─▒ d├╝┼č├╝k olmal─▒d─▒r.
  • Y├╝zey Alan─▒: Hava veya su ile temas eden y├╝zey alan─▒ en aza indirilmelidir.

Ad─▒m 3: Tasar─▒m ve Modelleme

  • CAD Yaz─▒l─▒mlar─▒: Arac─▒n 3D modellemesi i├žin SolidWorks, AutoCAD, veya Rhino gibi CAD yaz─▒l─▒mlar─▒ kullan─▒labilir.
  • Ak─▒┼čkanlar Dinami─či Analizi: CFD (Computational Fluid Dynamics) yaz─▒l─▒mlar─▒ kullan─▒larak arac─▒n hava ve su direncine kar┼č─▒ nas─▒l performans g├Âsterdi─či sim├╝le edilir. Ansys Fluent veya OpenFOAM bu ama├žla kullan─▒labilir.

Ad─▒m 4: Prototip ├ťretimi ve Testi

  • Prototip ├ťretimi: 3D bask─▒ veya CNC makineleri kullan─▒larak ilk prototip ├╝retilebilir.
  • R├╝zgar T├╝neli/Su Kanal─▒ Testleri: Prototip, r├╝zgar t├╝neli veya su kanal─▒ testlerine tabi tutularak ger├žek d├╝nya ko┼čullar─▒nda performans─▒ ├Âl├ž├╝l├╝r.

Ad─▒m 5: Optimizasyon ve Son ├ťretim

  • Geri Bildirim ve ─░yile┼čtirme: Test sonu├žlar─▒na g├Âre tasar─▒mda gerekli de─či┼čiklikler yap─▒l─▒r.
  • Son ├ťretim: Nihai tasar─▒m onayland─▒ktan sonra seri ├╝retime ge├žilir.

├ľrnek Tasar─▒m

├ľrnek olarak, hava direncini azaltmak i├žin bir otomobil tasar─▒m─▒ yapal─▒m:

1. Ara├ž ┼×ekli ve Yap─▒s─▒:

  • ├ľn K─▒s─▒m: Burun k─▒sm─▒ ince ve d├╝┼č├╝k profilli olmal─▒, b├Âylece hava ak─▒┼č─▒ d├╝zg├╝n bir ┼čekilde da─č─▒l─▒r.
  • Arka K─▒s─▒m: Kademeli olarak daralan bir yap─▒, arka k─▒s─▒mda t├╝rb├╝lans─▒n en aza indirilmesini sa─člar.
  • Tekerlekler: Tam kapal─▒ tekerlek yap─▒lar─▒, hava direncini azalt─▒r.

2. Y├╝zey ve Malzeme:

  • Y├╝zey: P├╝r├╝zs├╝z ve parlak y├╝zeyler, hava ak─▒┼č─▒n─▒ optimize eder.
  • Malzeme: Hafif ve dayan─▒kl─▒ malzemeler (├Ârne─čin karbon fiber).

3. Ek ├ľzellikler:

  • Aerodinamik Kanatlar: Arac─▒n arkas─▒nda ve ├Ân├╝nde yer alan kanatlar, hava ak─▒┼č─▒n─▒ y├Ânlendirir ve arac─▒ yere bast─▒rarak daha iyi yol tutu┼ču sa─člar.
  • Alt G├Âvde Panelleri: Arac─▒n alt k─▒sm─▒nda d├╝z paneller, alt g├Âvdeye giren hava ak─▒┼č─▒n─▒ minimize eder.

Bu tasar─▒m s├╝reci, su alt─▒ ara├žlar─▒ i├žin de benzer ┼čekilde uyarlanabilir. Ancak su alt─▒ ara├žlar─▒ i├žin, su yo─čunlu─ču ve bas─▒n├ž farkl─▒l─▒klar─▒ gibi ek fakt├Ârler g├Âz ├Ân├╝nde bulundurulmal─▒d─▒r.

E─čer daha spesifik bir ara├ž veya kullan─▒m durumu hakk─▒nda bilgi verirseniz, daha detayl─▒ ve ├Âzel bir tasar─▒m sa─člayabilirim.



 

Our Score
Yorum S─▒rala
Profile Photo
Binba┼č─▒

E-posta adresiniz yay─▒nlanmayacak. Gerekli alanlar * ile i┼čaretlenmi┼člerdir

error: Content is protected !!