Yazar: Fen Bilimleri Ogretmeni

5. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Güneş’e gidecek olan uzay aracını tasarlayan Türkiye Uzay Ajansı mühendislerinden biri olduğunuzu hayal ediniz. konusunu kısaca ele alacağız. 

“Güneş’e gidecek olan uzay aracını tasarlayan Türkiye Uzay Ajansı mühendislerinden biri olduğunuzu hayal ediniz.” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

1) Aracınızın tasarımında hangi malzemeleri kullanırdınız?

Cevap :

Güneşe gideceğim için uzay aracımı ısıya çok fazla dayanıklı maddelerden yapmaya özen gösteririm. Güneşte olan tepkimelere bağlı olarak orada tepkime vermeyecek malzemeleri kullanırdım. Uzay aracının uzun bir yolculuğa çıkacağını düşünürsek hafif ve dayanıklı malzemeler olmasına özen gösterirdim.

2) Neden bu malzemeleri seçerdiniz?

Cevap :

Bu malzemeleri seçiyorum çünkü uzayda güvenliğimi sağlamam gerekmekte. Binlerce ışık yılı uzaklıkta kim bana yardım edebilir ki bu yüzden işimi sağlama almalıyım.

3) Yakıt olarak ne kullanırdınız?

Cevap :

Yakıt olarak Türkiye’de bolca bulan bor madenini kullanmak isterdim.

4) Aracınıza hangi ismi verirdiniz?

Cevap :

Türkiye’nin Güneşi ismini verirdim

5) Tasarladığınız uzay aracının resmini çiziniz. 

Cevap :

5. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Siz TUA’da (Türkiye Uzay Ajansı) çalışan bir mühendis olsaydınız Güneş ile ilgili neleri araştırmak isterdiniz? konusunu kısaca ele alacağız. 

“Siz TUA’da (Türkiye Uzay Ajansı) çalışan bir mühendis olsaydınız Güneş ile ilgili neleri araştırmak isterdiniz?” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Ben Türkiye uzay ajansında  çalışan bir mühendis olsaydım. Güneşin neden bu kadar sıcak ve parlak olduğunu hangi tepkimenin bunu sağladığını öğrenmek için çalışmalar yapardım.

“Siz TUA’da (Türkiye Uzay Ajansı) çalışan bir mühendis olsaydınız Güneş ile ilgili neleri araştırmak isterdiniz?” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Ben Türkiye uzay ajansında çalışan bir mühendis olsaydım güneşin ne zaman öleceği hakkında bir araştırma yapardım.

Güneşin öldükten sonra dünyamızın bu durumdan nasıl etkileneceği neler olacağı hakkında araştırmalar yapardım çünkü güneşimiz bir yıldız bu dediğim olay gelecek bir zamanda meydana gelecek. Geleceğe yön veren araştırmalar olacağına eminim.

4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Fosillerle ilgili neler biliyorsunuz? Fosiller bize hangi konular hakkında bilgiler verir? konusunu kısaca ele alacağız. 

“Fosillerle ilgili neler biliyorsunuz? Fosiller bize hangi konular hakkında bilgiler verir?” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Fosiller eski dönemler hakkında bilgi edinmek için çok önemlidir. Fosillerin oluşumu uzun bir süre gerektirmektedir. Ölen hayvanlar organik yapıdan oluşmaktadır. Kemiklerimiz ise inorganik yapıdan oluşmaktadır. Organik yapı kısa bir sürede kaybolurken inorganik yapı içinde boşluklar olacak şekilde bozulmaktadır. Bu boşlukların içine bazı organizmalar girerek fosilleri oluştururlar.

“Fosillerle ilgili neler biliyorsunuz? Fosiller bize hangi konular hakkında bilgiler verir?” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Fosiller şimdiki yaşayan veya önceden yaşayıp nesli tükenmiş canlılar olabilirler. Eski dönemlerde yaşayan canlılar hakkında bilgiler elde etmemiz için Fosiller büyük bir önem taşımaktadır. Ölen canlılar organik maddelerden oluşurlar. Yumuşak dokular yani et gibi dokular zamanla çürür kimyasal olarak parçalanırlar.

Kemikler inorganik maddelerden oluştuğu için çürümez içinde boşluklar oluşur. Bazı organizmalar bu boşluklara girerek kemik ve kabukları katılaştırırlar ve kristalleşirler. Yeraltı sularında çözülmüş halde bulunan kalsiyum demir ve silisyum gibi mineraller bu organizmalara örnek verilebilir. Bu organizmalar kristalleştikten sonra hayran kaldığımız fosiller oluşur.

4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Yaşadığımız bölgede hangi madenler çıkarılmaktadır? Araştıralım. konusunu kısaca ele alacağız. 

“Yaşadığımız bölgede hangi madenler çıkarılmaktadır? Araştıralım.” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Marmara Bölgesi’nde bor, linyit, demir gibi madenler çıkmaktadır.

Karadeniz Bölgesi’nde linyit, çinko, betonit gibi madenler çıkmaktadır.

Ege Bölgesi’nde çıkarılan madenler bakır, kurşun, çinko gibi madenlerdir.

Doğu Anadolu Bölgesi’nde çıkarılan madenler linyit, demir gibi madenlerdir.

Akdeniz Bölgesi’nde çıkarılan madenler krom, boksit, demir gibi madenlerdir.

İç Anadolu Bölgesi’nde çıkarılan madenler demir, manganez, linyit gibi madenlerdir.

Yaşadığınız bölgeye göre cevabı yazmanız gerekmektedir.

“Yaşadığımız bölgede hangi madenler çıkarılmaktadır? Araştıralım.” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Akdeniz Bölgesi’nde çıkarılan madenler krom, boksit, demir, linyit, alüminyum. barit, kum, çakıl, manganez, kurşun, çinko, volfram, bakır gibi madenler çıkmaktadır.

Ege Bölgesi’nde çıkarılan madenler bakır, kurşun, çinko, boksit, demir, altın, dolimit, kükürt, mermer, mangonez, asbest, bor, diatomit, grafit, antimulan, uranyum gibi madenlerdir.

Karadeniz Bölgesi’nde çıkan madenler altın, uranyum, bakır, linyit, çinko, betonit, demir, mermer, taş kömürü, manganez, kurşun madenler çıkmaktadır.

Marmara Bölgesi’nde çıkarılan madenler mermer, bor, linyit, volfram, demir gibi madenler çıkmaktadır.

İç Anadolu Bölgesi’nde çıkarılan madenler demir, manganez, linyit, çinko, krom, lületaşı, bor, cıva, kaya tuzu çıkmaktadır.

Doğu Anadolu Bölgesi’nde çıkarılan madenler linyit, demir, krom, bakır, gümüş, bor, kurşun, oltu taşı, kaya tuzu, fosfat gibi madenler çıkmaktadır.

Yaşadığınız bölgeye göre cevabı yazmanız gerekmektedir.

4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Altın başka nerelerde kullanılır? konusunu kısaca ele alacağız. 

“Altın başka nerelerde kullanılır?” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Altın birçok alanda kullanılmaktadır. Bu alanlar elektronik elektronik, kuyumculuk, diş hekimliği, tıp eczacılık, dekorasyon, özelikle eski dönemlerde para birimi olarak kullanılmaktadır.

“Altın başka nerelerde kullanılır?” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Altın birçok alanda kullanılmaktadır. Bu alanlar neredeyse hepimizin bildiği kuyumculuk, elektrik, elektronik, diş hekimliği, dekorasyon, özelikle eski dönemlerde para birimi, uzay ve havacılık, makine mühendisliği, kimya endüstrisi, tekstil sektörü, yatırım amaçlı ekonomi alanında, tıp, ilaç sektöründe, yiyecek sektöründe, bilişim sektöründe, inşaat sektöründe, potansiyometrede, terminallerin baskı devrelerinin transitörlerin ve yarı iletken sistemlerinin kaplamasında kullanılmaktadır.

4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Ham madde kaynağı olarak kayaçların önemi nedir? Tartışalım. konusunu kısaca ele alacağız. 

“Ham madde kaynağı olarak kayaçların önemi nedir? Tartışalım.” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Hammadde kaynağı olarak kayaçların önemi çok büyüktür çünkü madenler kayaçların içinde bulunur. Demir, bakır, altın gümüş gibi madenleri hayatımızın birçok yerinde kullanmaktayız. Bu madenler olmadan bir hayat düşünemiyorum.

“Ham madde kaynağı olarak kayaçların önemi nedir? Tartışalım.” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Hammadde kaynağı olarak kayaçların önemi çok büyüktür. Hammade kaynağı olarak madenlere örnek verecek olursam demir, bakır, altın, gümüş gibi madenlerdir. Bu madenler kayaçlar içinde bulunur.

Bu madenlere baktığımız zaman günlük hayatımızda birçok yerinde kullandığımız hammaddelerdir. Bunlar olmazsa hayatımızın birçok yerinde aksaklıklar yaşayacağız. Kullandığımız bilgisayarlar, telefonlar, oturduğumuz ev, sınıfımızda bulunan akıllı tahtalar ve daha sayabileceğimiz birçok şey ham maddesi bu kaynaklardan oluşmaktadır.

4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Tarih öncesi dönemlerde, günümüzde kullandığımız araç ve gereçlerin olmadığını düşünürsek madenciler, tünelleri nasıl kazmış olabilirler? konusunu kısaca ele alacağız. 

“Tarih öncesi dönemlerde, günümüzde kullandığımız araç ve gereçlerin olmadığını düşünürsek madenciler, tünelleri nasıl kazmış olabilirler?” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Tarih öncesi dönemlerde yer altında bulunan madenlere ulaşım çok zorluydu. İnsanlar yer altındaki maden olduğunu ya bilmiyor ya da ulaşım çok zorlu olduğu için kullanmıyordu. Gerek duyulmuyordu. Maden tünellerinin kazınması sanayi devriminden ve sonrasında daha yoğun bir şekilde olmuştur.

“Tarih öncesi dönemlerde, günümüzde kullandığımız araç ve gereçlerin olmadığını düşünürsek madenciler, tünelleri nasıl kazmış olabilirler?” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Bence tarih öncesi dönemlerde madenler için tünel kazma diye bir şey yoktur. Çünkü maden o kadar büyük bir öneme sahip değildi. Günümüzde sanayileşen dünyada ham madde için madenler önem kazanmıştır.

Tarih öncesi dönemlerde lavlar yer altındaki madenleri ortaya çıkarırdı. Seller ve şiddetli yağmurlar toprağı aşındırarak madenlerin gün yüzünü ortaya çıkarmıştır. Tarih öncesinde insanlar bu madenleri çeşitli amaçlar için kullanmaya başlamışlardır daha sonra bu madenleri birçok amaçla kullandılar. Daha fazla bulmanın yollarını aramışlardır.

Bu sayede kürek kazma gibi ilkel aletler yapıp bunlarla madenleri bulmak için çabalamışlardır özellikle sanayileşme döneminden sonra madenler enerji ihtiyacını karşılaştırmak için yani ham madde olarak kullanılmaya başladıktan sonra madenleri daha fazla erişim kazanılmak istenmiştir. Bu nedenle tüneller kazalım maden işçileri tünellerde hammadde arayışına başlamışlardır.

4. Sınıf Fen Bilimleri Kitabı Pamukkale Travertenleri’nin nasıl oluştuğunu hiç düşündünüz mü? konusunu kısaca ele alacağız. 

“Pamukkale Travertenleri’nin nasıl oluştuğunu hiç düşündünüz mü?” ile ilgili kısa cevabı ;

Cevap :

Evet  düşündüm ve bu konu hakkında araştırma yaptım. Araştırmam sonucu Pamukkale travertenlerini kaynaktan çıkan 35.6 sıcaklığında içinde yüksek miktarda kalsiyum ve hidrokarbonat bulunan suyun havadaki oksijen ile olan temas sırasında karbon oksit ve karbonmonoksit tutarak kalsiyum ve karbonat çökmekte ve tramveter oluşumuna sebep olmaktadır.

“Pamukkale Travertenleri’nin nasıl oluştuğunu hiç düşündünüz mü?” ile ilgili uzun cevabı ;

Cevap :

Evet, travertenlerin nasıl oluştuğunu merak ettim ve bu konu hakkında bir araştırma yaptım. Araştırmamı sizinle paylaşmak istiyorum. Travertenler bir çeşit kaya çeşididir. travertenlerin oluşumu Termal sulardan kaynaklanıyor. Bölgede 33-100 Derece sıcaklığında aralığında yaklaşık olarak 17 adet sıcak su kaynağı bulunuyor.

Termal su kaynağından çıktıktan sonra travertenlerin bulunduğu bölgeye kadar gelir. Kaynak suyu travertenlerin katlarda çökünmeye neden olur. Suyun içinde yer alan bol miktarda kalsiyum hidrokarbonat kaynaktan çıktıktan sonra oksijen ile temas ederek çözülmeye başlar.

Tema sırasında karbonoksit ve karbonmonoksit buharlaşırken geriye kalan kalsiyum karbonat ise çökerek zaman içinde kaya formuna girer. Böylelikle görselliği ile kalbimizi süsleyen travertenler oluşur.